27 czerwca 2017

Zrób Test

Działalność Punktu Konsultacyjno- Diagnostycznego w Szczecinie
( opracowała Renata Opiela Koordynator PKD w Szczecinie)*

Punkt Konsultacyjno- Diagnostyczny (PKD) w Szczecinie wykonuje badania wykrywające zakażenie HIV anonimowo i bezpłatnie, połączone z poradnictwem okołotestowym.
Punkt pracuje w ramach dotacji Krajowego Centrum ds AIDS.
Zadanie jest kontynuacją działań podejmowanych na terenie woj. zachodniopomorskiego od 1997r. i wpisane jest jako jedno z zasadniczych działań profilaktycznych związanych z ograniczeniem rozprzestrzeniania się HIV/AIDS nakierowanych na osoby o ryzykownych zachowaniach w kontekście transmisji zakażenia. W latach 1997- 2011 projekty na działalność PKD składało Polskie Towarzystwo Oświaty Zdrowotnej O/T Szczecin, natomiast od 2012r. działalność Punktu finansowana jest poprzez Stowarzyszenie Wolontariuszy DADU. Na uwagę zasługuje fakt, iż PKD w Szczecinie był pierwszym tego typu Punktem w Polsce i działa nieprzerwanie od 20 lat.
Oferta Punktu obejmuje poza usługą testowania profesjonalne poradnictwo przed i po teście prowadzone przez certyfikowanych doradców. Poza możliwością wykonania testu, podczas rozmowy przed testem szacowane jest indywidualne ryzyko zakażenia dla każdego pacjenta oraz propagowane są środki profilaktyczne minimalizujące ryzyko transmisji zakażenia HIV w aktywności seksualnej, w tym prezerwatywa. Oferta działalności Punktu zakłada również rozdawnictwo profesjonalnych materiałów edukacyjnych w Punkcie oraz rozdawnictwo prezerwatyw wśród pacjentów Punktu.
Po wykonaniu testu osobie, u której wykrywa się zakażenie wirusem HIV udzielane jest wsparcie polegające m.in. na ofercie skierowania do Poradni Nabytych Niedoborów Immunologicznych w Szczecinie przy ul. Broniewskiego 12, gdzie poza opieką lekarską i wdrożeniem leczenia antyretrowirusowego może skorzystać również z form pomocy oferowanych przez Stowarzyszenie Wolontariuszy DADU.
Oferta Punktu adresowana jest do wszystkich osób, które dobrowolnie zgłoszą się do Punktu Konsultacyjno- Diagnostycznego i które chcą wykonać test w kierunku wirusa HIV.

Punkt Konsultacyjno- Diagnostyczny w Szczecinie działa przy ul. Wojska Polskiego 160 (budynek Granicznej Stacji Sanitarno- Epidemiologicznej w Szczecinie, wejście od podwórka), w systemie całorocznym w poniedziałki i środy w godz. 15.30-19.30 oraz w piątki w godz. 15.30-17.30. W celu zapewnienia jakości usług ostatni osoba przyjmowana jest 30 minut przed zakończeniem pracy.
W godzinach pracy Punktu działa też telefon: 91 48 60 025.

 

 

 

W 2016 r. wykonano w PKD w Szczecinie  1073 badania serologiczne (wzrost o 45 badań w stosunku do 2016 r.) w kierunku zakażeń wirusem HIV. Przetestowano: 434 kobiety ( w tym 56 ciężarnych tj.12,9% ogółu testowanych kobiet) oraz 639 mężczyzn. Zakażenie wirusem HIV wśród testujących się w  PKD w Szczecinie rozpoznano u 20 osób tj. o 10 więcej niż w 2015r., z których 18 zakażeń wykryto w grupie wiekowej 20- 49 lat. Wśród osób zakażonych 16 zakażeń wykryto u mężczyzn i 4 u kobiet. Wszyscy pacjenci, u których wykryto zakażenie HIV w 2016r. wskazywali na drogę seksualną jako prawdopodobną drogę zakażenia, co potwierdza podstawowy udział tej drogi w transmisji zakażeń.

W ostatnich latach w PKD w Szczecinie ze względu potrzebę utrzymania ciągłości pracy oraz dostępności testów składane są dodatkowe projekty do Wojewody Zachodniopomorskiego na wsparcie badań w kierunku HIV – dla kobiet w ciąży  i ich partnerów seksualnych oraz osób o ryzykownych zachowaniach. Dotychczas Wojewoda Zachodniopomorski od 2010r. wspierał PKD w Szczecinie w realizacji następujących projektów:

– w 2010r. projekt pt. „Ciąża bez HIV- bezpieczne macierzyństwo” w ramach którego wykonano 262 badania a –HIV;

– w  2011r. projekt pt. „Test w kierunku HIV- bezpieczna przyszłość dla Twojego dziecka” w ramach którego wykonano 342 badania a –HIV;

– w  2012r. projekt pt. „Test w kierunku HIV- odpowiedzialne macierzyństwo” w ramach którego wykonano 391 badań a –HIV;

– w  2013r. projekt pt. „Zmniejsz ryzyko zakażenia HIV- wykonaj test!” w ramach którego wykonano 500 badań a –HIV;

– w 2014r. projekt pt. „ Test w kierunku HIV- bezpieczeństwo Twoje i innych!” w ramach którego wykonano 400 badań a-HIV;

– w 2015r. projekt pt. „ Wykonaj test w kierunku HIV- zdaj egzamin z odpowiedzialności!” w ramach którego wykonano 542 badania a-HIV;

– w 2016r. projekt „Test w kierunku HIV- pełna jakość życia!” w ramach którego wykonano 450 badań a-HIV.

 

Aktualnie w 2017r. Wojewoda Zachodniopomorski  dofinansował projekt: „Wykonaj test w kierunku HIV- Zadbaj o siebie i swoich bliskich!” realizowany od 12 czerwca zakładający wykonanie do końca roku 450 badań a- HIV wśród kobiet i mężczyzn w wieku 18-49 lat aktywnych seksualnie, którzy podjęli ryzykowne zachowanie seksualne. Wykonanie badań połączone jest z profesjonalnym poradnictwem przed i po teście.

Propagowanie testów w kierunku HIV stanowi jedną z podstawowych form działań profilaktycznych. W epidemiologii zakażeń największym problemem pozostają osoby zakażone wirusem HIV nieświadome swojego zakażenia, a tym samym narażające innych na infekcję. Stąd też należy propagować anonimowe i bezpłatne testowanie, które poza samą usługą wykonania testu, połączoną z profesjonalnym poradnictwem stanowi swoistą formę profilaktyki poprzez promowanie bezpiecznych zachowań seksualnych. Dominującą drogą zakażenia we współczesnej epidemiologii zakażeń HIV pozostaje aktywność seksualna tj. podejmowanie aktywności seksualnej bez zabezpieczenia prezerwatywą i częsta zmiana partnerów seksualnych.

Testowanie w PKD daje odpowiedź na pytanie o drogi zakażenia bowiem praktycznie 100% pacjentów w rozmowie przed i po teście podaje możliwą drogę zakażenia- tym samym wskazówki do kreowania działań profilaktycznych, które powinny dotyczyć ograniczania transmisji zakażenia poprzez kontakty seksualne. Również ten aspekt uzasadnia potrzebę funkcjonowania Punktów Konsultacyjno- Diagnostycznych, gdzie każdy może oszacować indywidualne ryzyko zakażenia oraz nieodpłatnie i anonimowo wykonać test w kierunku HIV. Podkreślenia wymaga również fakt iż wspieranie działalności punktów konsultacyjno- diagnostycznych prowadzących anonimowe, bezpłatne testowanie połączone z profesjonalnym poradnictwem okołotestowym wpisane jest w harmonogram realizacji Krajowego Programu Zapobiegania Zakażeniom HIV i Zwalczania AIDS opracowanego na lata 2017-2021 i zaakceptowanego przez Radę Ministrów  ( uchwała nr 156/2016 z dnia 13.12.2016r.) w ramach długofalowej  polityki państwa w zakresie profilaktyki HIV/AIDS.

 

 

Więcej informacji dot. HIV/AIDS oraz aktualna lista Punktów Konsultacyjno- Diagnostycznych funkcjonujących w Polsce znajduje się na stronie Krajowego Centrum ds. AIDS www.aids.gov.pl

 

*Koordynatorem PKD w Szczecinie jest Renata Opiela–   absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Lublinie (1995r.)– mgr pielęgniarstwa, posiada również wykształcenie pedagogiczne; specjalizacja I-go stopnia z higieny i epidemiologii (1999r.),specjalizacja z zakresu epidemiologii (2010r.) oraz w zakresie promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej (2011r.) Koordynator  Punktu Konsultacyjno- Diagnostycznego (PKD) w Szczecinie i Koszalinie (do końca 2011r.), a następnie PKD w Szczecinie. Certyfikat bezterminowy doradcy uzyskała w 2005r.i pracuje jako doradca w PKD w Szczecinie. Posiada także certyfikat w zakresie podstawowej wiedzy o HIV/AIDS i zasad etyki medycznej uzyskany w 1997r. Odbyła szkolenie w 2002 r. w KC ds. AIDS pt. „Medyczne i psychospołeczne aspekty epidemii HIV/AIDS. Poradnictwo przed i po teście” dla pielęgniarek i pielęgniarzy i aktualizuje na bieżąco wiedzę z tematyki HIV/AIDS poprzez udział w konferencjach/szkoleniach merytorycznych.

Ukończyła studia podyplomowe z zakresu zdrowia publicznego na Uniwersytecie Szczecińskim (2005r.) oraz na kierunku „Zdrowie publiczne- marketing i zarządzanie w ochronie zdrowia na Pomorskim Uniwersytecie Medycznym (2011r.).Ponadto w 2016r. uzyskała tytuł  pielęgniarki specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa anestezjologicznego i intensywnej opieki. Jest laureatką nagrody „Czerwonej wstążeczki” nadawanej przez Krajowe Centrum ds. AIDS w 2014r.Jest członkiem wojewódzkiego Zespołu ds. Realizacji Krajowego Programu Zapobiegania Zakażeniom HIV i Zwalczania AIDS. Wieloletni edukator HIV/AIDS, w tym prowadzi szkolenia warsztatowe i wykłady dla różnych grup adresatów (młodzieży szkół ponadgimnazjalnych i studentów oraz pedagogów, policjantów) z zakresu HIV/AIDS. Koordynator projektów profilaktycznych: „Wokół Miłości” 2004r., „Tolerancja –Akceptacja HIV” 2005r., „Czerwona wstążeczka” 2006r., „Daj Świadectwo” 2007r., Dni Filmu Młodzieżowego – we współpracy polsko – niemieckiej 2007r., „Bezpieczny dance” 2008r., „Ciąża bez HIV- bezpieczne macierzyństwo”-2010,       „ Test w kierunku HIV- bezpieczna przyszłość dla Twojego dziecka”-2011r., „Test w kierunku HIV- odpowiedzialne macierzyństwo”- 2012r., „ Zmniejsz ryzyko zakażenia HIV- wykonaj test!”- w 2013r., „Test w kierunku HIV- bezpieczeństwo Twoje i innych!”- w 2014r., „Wykonaj test w kierunku HIV- zdaj egzamin z odpowiedzialności!- w 2015r., „Test w kierunku HIV-nowa jakość życia!- w 2016r.